High fashion vs Fast fashion: khác nhau thế nào?

Nếu bạn từng phân vân giữa high fashion vs fast fashion, bạn không đơn độc. Hai khái niệm này xuất hiện khắp nơi trong giới thời trang, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ chúng khác nhau ở điểm nào thực sự quan trọng. Không chỉ là chuyện giá tiền, mà còn là cách bạn nhìn nhận tủ đồ của mình: mua nhiều, mặc ít, rồi bỏ, hay mua ít hơn nhưng mặc được lâu hơn và cảm thấy tốt hơn mỗi lần mặc?

High fashion là gì, fast fashion là gì?

High fashion (hay haute couture) là phân khúc thời trang cao cấp, nơi mỗi thiết kế thường được làm thủ công hoặc sản xuất số lượng rất giới hạn. Tên tuổi trong nhóm này bao gồm Balenciaga, Louis Vuitton, Gucci, hay các nhà mốt Paris với show diễn hai lần mỗi năm.

Fast fashion là mô hình ngược lại hoàn toàn: sản xuất nhanh, ra mẫu mới liên tục (có thương hiệu ra đến 52 "mùa" mỗi năm), giá rẻ và phân phối đại trà. Zara, H&M, Shein là những cái tên điển hình. Ý tưởng cốt lõi của fast fashion là bắt chước xu hướng từ sàn diễn cao cấp rồi đưa ra thị trường trong vài tuần với mức giá mà ai cũng mua được.

Nghe thì fast fashion có vẻ tiện lợi. Nhưng khi mình bắt đầu để ý, câu chuyện thật sự phức tạp hơn nhiều.

So sánh trực tiếp: high fashion vs fast fashion

Tiêu chí	High fashion	Fast fashion
Giá	Từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng	Vài chục nghìn đến vài trăm nghìn
Chất lượng vải	Vải cao cấp, bền, thường nguồn gốc rõ ràng	Vải tổng hợp rẻ, hay xù, phai màu nhanh
Thời gian sản xuất	Từ tuần đến vài tháng, ít khâu thủ công	Vài ngày đến vài tuần, dây chuyền tự động
Vòng đời sản phẩm	5 đến 20 năm nếu bảo quản tốt	5 đến 10 lần mặc trước khi xuống cấp
Số lượng ra mắt	Giới hạn, theo mùa	Liên tục, vài tuần lại có đợt mới
Tác động môi trường	Thấp hơn do số lượng ít	Rất cao, là ngành gây ô nhiễm lớn thứ 2 thế giới
Khả năng resale	Cao, nhiều item tăng giá theo thời gian	Gần như không có giá trị khi bán lại
Phù hợp với ai	Người muốn đầu tư dài hạn vào tủ đồ	Người muốn thử xu hướng mới với chi phí thấp

Trải nghiệm thật: khi mình bị fast fashion "nuốt chửng"

Mình đã từng là khách hàng trung thành của fast fashion, theo đúng nghĩa đen. Mỗi tháng đặt ít nhất một đơn từ các sàn thương mại, mỗi đơn vài ba cái áo vì giá quá rẻ, không mua thì tiếc. Kết quả là tủ đồ lúc nào cũng đầy nhưng mỗi sáng vẫn đứng nhìn và không biết mặc cái gì.

Cái áo hoodie mình mua với giá 150 nghìn mặc được 3 lần thì xù cổ. Cái quần cargo 200 nghìn phai màu sau 4 lần giặt. Tính tổng tiền trong 6 tháng, mình đã chi hơn 3 triệu cho những thứ giờ không còn mặc được nữa. Trong khi đó, chiếc áo tee cotton 350g mình mua với giá gần 600 nghìn từ một brand nội địa vẫn giữ form tốt sau hơn một năm mặc thường xuyên.

Đây không phải bài học về tiết kiệm. Đây là bài học về giá trị thật sự của thứ bạn bỏ tiền mua.

Fast fashion tác hại như thế nào với môi trường?

Ngành thời trang nhanh đang là một trong những ngành gây ô nhiễm lớn nhất thế giới. Một vài con số để bạn hình dung:

• Mỗi năm khoảng 92 triệu tấn quần áo bị vứt bỏ trên toàn cầu.
• Sản xuất 1 chiếc áo thun cotton tiêu tốn khoảng 2.700 lít nước.
• Vải polyester (dùng phổ biến trong fast fashion) giải phóng hàng triệu sợi vi nhựa vào đại dương mỗi lần giặt.

Nhiều thương hiệu fast fashion đặt nhà máy tại các nước đang phát triển để tối ưu chi phí, điều đó cũng đồng nghĩa với tiêu chuẩn lao động thấp hơn và kiểm soát chất thải lỏng lẻo hơn.

Mình không nói bạn phải bỏ hẳn fast fashion ngay lập tức. Nhưng nhận thức được tác hại là bước đầu tiên để mua hàng thông minh hơn. Bài viết về streetwear và sustainability sẽ cho bạn thêm góc nhìn về cách các thương hiệu đang thay đổi để phù hợp hơn với xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm.

Chất lượng quần áo: cách nhận biết đồ tốt hay không

Không phải cứ đắt là tốt, nhưng có những dấu hiệu giúp bạn phân biệt chất lượng thật sự:

Vải: Cotton từ 200gsm trở lên thường giữ form tốt hơn, ít xù hơn. Vải blend polyester rẻ thường bóng bề mặt, mặc vào có cảm giác nhựa.

Đường may: Đường chỉ đều, không bị giật hay lỏng ở các góc cạnh. Lật áo trong ra kiểm tra, nếu đường may bên trong cũng gọn thì đó là dấu hiệu tốt.

Khóa và cúc: Thử kéo nhẹ xem có chắc không. Khóa kéo YKK là tiêu chuẩn khá phổ biến ở đồ streetwear chất lượng.

Logo và in ấn: In nhiệt hay thêu? In nhiệt hay bong tróc sau vài lần giặt. Thêu thì bền hơn nhiều.

Mình biết những thứ này nghe có vẻ kỹ tính, nhưng một khi đã quen kiểm tra trước khi mua, bạn sẽ tránh được rất nhiều đơn hàng lãng phí.

Đầu tư quần áo đúng cách theo kiểu streetwear

High fashion không phải mục tiêu của mọi người, và cũng không cần thiết phải vậy. Streetwear có cái hay là bạn có thể đầu tư vào những piece cốt lõi mà không cần chi tiêu như nhà mốt Paris.

Cách mình nhìn nhận "đầu tư quần áo" trong ngữ cảnh streetwear:

Mua ít hơn, chọn kỹ hơn. Thay vì 5 cái áo fast fashion mỗi tháng, mua 1 đến 2 cái từ thương hiệu đáng tin cậy. Chi phí tương đương nhưng giá trị sử dụng cao hơn nhiều lần.

Ưu tiên basics trước. Áo tee trắng, áo hoodie navy, quần cargo đen là những thứ bạn có thể mặc đi phối với gần như tất cả mọi thứ trong tủ đồ. Đây là nơi đáng đầu tư nhất. Nếu bạn đang tìm những món cơ bản như vậy, xem thêm những món đồ streetwear đáng đầu tư nhất để có thêm gợi ý cụ thể.

Đừng chạy theo hype quá nhiều. Limited drop hay collab đình đám không có nghĩa là nó sẽ phù hợp với phong cách của bạn. Mua vì thích mặc, không phải vì sợ miss out.

Quan điểm của mình: streetwear hay nhất không phải là người mặc đồ đắt nhất hay follow trend nhanh nhất. Mà là người biết mình muốn gì và xây được tủ đồ thực sự phản ánh phong cách của mình. Bài viết về các yếu tố cơ bản của outfit sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nền tảng đó.

Cửa hàng fast fashion hay brand nội địa: nên chọn gì?

Đây là câu hỏi mình hay thấy trong các group streetwear. Câu trả lời không phải trắng hay đen.

Fast fashion vẫn có chỗ đứng trong tủ đồ nếu bạn dùng nó đúng cách: mua những item mang tính thử nghiệm xu hướng, không phải item cốt lõi. Ví dụ: muốn thử phong cách workwear nhưng chưa chắc mình có mặc lâu không, mua 1 cái cargo fast fashion để test trước là hợp lý.

Nhưng với những thứ bạn sẽ mặc thường xuyên, áo tee, hoodie, áo streetwear basics, thì đầu tư vào brand nội địa uy tín sẽ cho bạn giá trị sử dụng tốt hơn nhiều so với fast fashion cùng tầm giá.

Brand nội địa hiện nay đang làm rất tốt ở phân khúc 400 đến 800 nghìn: chất liệu tốt hơn, thiết kế có hồn, và quan trọng là bạn biết mình đang mua gì từ ai.

FAQ

High fashion có nhất thiết phải là đồ xa xỉ không? Không hẳn. "High fashion" thường dùng để chỉ thời trang cao cấp với tiêu chuẩn thiết kế và sản xuất cao, không nhất thiết phải là đồ xa xỉ kiểu Hermès. Một số brand nội địa làm ra sản phẩm chất lượng cao ở tầm giá tầm trung cũng có thể gọi là "high quality fashion" dù không phải luxury.

Fast fashion có thực sự rẻ hơn về lâu dài không? Không. Đây là nghịch lý khá phổ biến: bạn mua đồ rẻ, dùng ít lần rồi bỏ, rồi lại mua tiếp. Nếu tính tổng chi phí trong 1 đến 2 năm, nhiều người chi cho fast fashion nhiều hơn so với việc mua ít hơn nhưng chọn đồ chất lượng tốt hơn.

Streetwear thuộc về high fashion hay fast fashion? Streetwear ban đầu là phong trào từ dưới lên, không thuộc về cả hai. Nhưng hiện tại streetwear tồn tại ở cả hai phân khúc: từ Balenciaga và Supreme giá cao chót vót đến các item fast fashion bắt chước trend streetwear mỗi mùa. Streetwear thật sự không nằm ở mức giá mà nằm ở phong cách và thái độ.

Làm thế nào để phân biệt đồ chất lượng tốt khi mua online? Xem kỹ thông tin chất liệu (gsm, tỷ lệ cotton), đọc review có ảnh thật từ người mua trước, hỏi về chính sách đổi trả. Thương hiệu tự tin vào sản phẩm thường có chính sách đổi trả rõ ràng.

Kết bài

High fashion vs fast fashion không phải cuộc chiến ai thắng ai. Đó là hai triết lý tiêu dùng khác nhau, và bạn hoàn toàn có thể kết hợp cả hai nếu làm đúng cách. Điều quan trọng nhất là hiểu được mình đang mua gì, tại sao mua, và nó có thực sự phù hợp với phong cách của mình không.

Nếu bạn muốn bắt đầu xây tủ đồ streetwear theo hướng đầu tư dài hạn, hãy xem bộ sưu tập áo streetwear của StreetWearing: chất liệu được chọn lọc kỹ, thiết kế không chạy theo trend ngắn hạn, và mặc được lâu hơn bạn nghĩ.