Streetwear xâm nhập high fashion: Supreme x Louis Vuitton

Streetwear và high fashion từng được coi là hai thế giới không thể giao nhau. Một bên là văn hóa đường phố, skate park, hip-hop. Bên kia là sàn diễn Paris, túi xách bốn chữ số, khách hàng mặc vest. Nhưng từ khoảng đầu những năm 2010, ranh giới đó bắt đầu mờ dần, và đến 2017, cú collab giữa Supreme và Louis Vuitton đã phá vỡ nó hoàn toàn. Bài này mình sẽ kể lại chuyện đó, và tại sao nó quan trọng với streetwear đến tận hôm nay.

Bối cảnh: hai thế giới từng không thèm nhìn nhau

Trong suốt thập niên 90 và 2000, high fashion nhìn streetwear như một thứ "văn hóa con phố" không đáng để ý. Các nhà mốt lớn như Louis Vuitton, Gucci, Balenciaga sống trong vũ trụ riêng của họ: tuần lễ thời trang, tạp chí Vogue, boutique không có bảng giá.

Streetwear thì ngược lại. Nó xuất phát từ cộng đồng skate ở California, văn hóa hip-hop ở New York, và những cửa hàng nhỏ mà bạn phải biết địa chỉ mới tìm được. Supreme mở cửa năm 1994 ở Manhattan với model bán drop giới hạn mỗi tuần, tạo ra hàng dài người xếp hàng từ đêm hôm trước.

Mình nhớ hồi đó, nếu ai mặc đồ Supreme mà đứng cạnh người mặc Louis Vuitton, cảm giác như hai người đến từ hai hành tinh khác nhau. Thế mà chưa đầy hai mươi năm sau, hai cái tên đó in chung lên một cái túi.

Nền tảng để sự xâm nhập này xảy ra là sự trỗi dậy của lịch sử streetwear từ vỉa hè lên thành một thị trường tỉ đô, nơi hype và scarcity là ngôn ngữ kinh doanh chính.

Supreme x Louis Vuitton 2017: khi logo gặp logo

Tháng 1 năm 2017, tại Paris Fashion Week, Kim Jones khi còn là giám đốc sáng tạo menswear của Louis Vuitton đã trình làng BST hợp tác cùng Supreme. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Louis Vuitton bắt tay với một brand streetwear.

BST gồm áo hoodie, áo bomber, túi xách, phụ kiện, tất cả đều có monogram LV kết hợp với box logo đỏ của Supreme. Giá khởi điểm từ khoảng 600 USD cho áo phông lên đến hàng chục ngàn USD cho túi da.

Phản ứng của thị trường gần như ngay lập tức. Hàng resale nổ tung. Một chiếc hoodie bán lẻ 800 USD lên sàn StockX với giá 2.000 đến 3.000 USD. Những thứ đắt hơn thì con số còn cao hơn nhiều.

Mình thấy collab này thú vị không phải vì giá hay hype, mà vì nó chứng minh một điều: streetwear không cần high fashion để được công nhận, nhưng high fashion lại cần streetwear để tìm lại sự liên quan với thế hệ trẻ.

Đây là điểm bước ngoặt, không phải điểm khởi đầu. Nhưng nó là cái mốc rõ nhất để nói: "Từ đây, mọi thứ thay đổi."

Virgil Abloh: người đứng ở giữa

Nếu Supreme x LV là cú bắt tay, thì Virgil Abloh là người chứng minh rằng sự giao nhau này không chỉ là chiêu marketing nhất thời.

Năm 2018, Virgil Abloh được bổ nhiệm làm giám đốc sáng tạo mảng menswear của Louis Vuitton, trở thành người da màu đầu tiên giữ vị trí đó trong lịch sử house. Trước đó, anh đã xây dựng Off-White, brand luxury streetwear mà anh sáng lập năm 2013, thành một trong những tên tuổi được săn đón nhất thế giới.

Off-White của Virgil có một ngôn ngữ thiết kế rất rõ: dấu ngoặc kép đặt vào mọi thứ, stripes chéo công trường, chữ in lớn mô tả chính vật đó ("SHOELACE", "FOR WALKING"). Nghe có vẻ đơn giản, nhưng nó đã tạo ra một hệ thẩm mỹ riêng biệt mà cả streetwear lẫn high fashion đều nhận ra ngay.

Tại Louis Vuitton, Virgil mang vào đó năng lượng của streetwear mà không làm mất đi ADN của house. Những BST anh làm cho LV có sắc màu rực, silhouette oversized, chi tiết đường phố, nhưng vẫn là LV theo cách mà khách hàng truyền thống có thể chấp nhận.

Anh mất vào tháng 11 năm 2021 vì ung thư. Cái mình nhớ nhất về Virgil không phải là sản phẩm, mà là cách anh phát biểu: "Mình không thấy mình là một nhà thiết kế, mình thấy mình là một người đang hack hệ thống từ bên trong." Đó chính xác là những gì streetwear đã làm với high fashion.

Các collab tiêu biểu: streetwear x high fashion

Không chỉ có Supreme x LV. Làn sóng này kéo theo hàng loạt tên tuổi khác:

Collab	Năm	Điểm nổi bật
Supreme x Louis Vuitton	2017	Cú bắt tay lịch sử, hype toàn cầu
Off-White x Nike "The Ten"	2017	Virgil tái diễn giải 10 đôi sneaker iconic
Dior x Air Jordan 1	2020	Kim Jones + Jordan Brand, 8.000 USD/đôi
Gucci x Adidas	2022	Alessandro Michele phủ monogram lên Gazelle
Balenciaga x Adidas	2022	Demna mang Triple S vào thế giới high fashion
Palace x Ralph Lauren	2018	Skate brand Anh gặp chuẩn Mỹ cổ điển

Mỗi collab này đều có công thức giống nhau: lấy thứ quen thuộc của streetwear, đặt vào bối cảnh của luxury, bán với giá mà thị trường sẵn sàng trả vì cái tên phía sau.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các thương hiệu đang định hình thị trường này, bài top brand streetwear quốc tế có cái nhìn toàn diện hơn.

Ý nghĩa thật sự của sự xâm nhập này

Có một câu hỏi mà mình nghĩ nhiều người trong cộng đồng streetwear đặt ra: khi streetwear bước vào high fashion, nó còn là streetwear nữa không?

Câu trả lời của mình là: về hình thức thì không, nhưng về tinh thần thì vẫn còn một phần.

Những gì luxury streetwear giữ lại được từ gốc rễ là: tư duy drop giới hạn, sự khan hiếm có chủ ý, cộng đồng người mặc biết giá trị thật. Những gì nó mất đi là: tính tiếp cận, văn hóa DIY, cảm giác bạn đang mặc thứ ngoài rìa hệ thống chứ không phải ở trung tâm của nó.

Khi Supreme x LV ra mắt, nhiều người trong cộng đồng skate ban đầu của Supreme đã không mua nổi và cũng không muốn mua. Với họ, Supreme đã "bán mình." Nhưng với phần lớn thị trường, đó là khoảnh khắc streetwear được thế giới nhìn nhận theo cách chưa từng có.

Đúng hay sai tùy góc nhìn. Nhưng không thể phủ nhận rằng sự kiện đó đã mở ra không gian cho rất nhiều designer trẻ người da màu, người châu Á, người từ nền văn hóa không phải phương Tây bước vào high fashion mà không cần xin phép.

Mặt trái: khi hype lấn át chất lượng

Luxury streetwear cũng có vấn đề của nó, và mình thấy cần nói thẳng.

Một phần không nhỏ thị trường này chạy bằng hype và resale culture, không phải bằng chất lượng thật sự. Có những sản phẩm collab bán 1.000 USD nhưng về chất liệu và may mặc không khác gì món 200 USD, chỉ khác ở cái logo in trên đó.

Mình đã từng cầm thử một chiếc tee từ một collab luxury streetwear khá nổi, chất cotton mỏng và tay chỉ không đặc biệt hơn mấy so với những thứ bình thường. Cái bạn trả thêm là câu chuyện, là sự hiếm, là tín hiệu xã hội khi bạn mặc nó ra đường.

Không phải ai cũng cần phải chạy theo hướng đó. Streetwear thật sự vẫn sống ở chỗ khác: ở những brand nhỏ hơn, ở người ta mặc đồ vì thích chứ không phải vì giá, ở tủ đồ được xây dựng có chủ đích thay vì chạy theo drop.

Nếu bạn đang phân vân giữa đầu tư vào luxury streetwear hay xây dựng tủ đồ cơ bản chất lượng tốt, hãy đọc thêm bài về high fashion vs fast fashion để có cái nhìn rõ hơn trước khi quyết định.

FAQ

Streetwear và high fashion khác nhau thế nào? Streetwear xuất phát từ văn hóa đường phố, skate, hip-hop với tư duy drop giới hạn và cộng đồng là trung tâm. High fashion là thời trang cao cấp do các nhà mốt lớn sản xuất, phân phối qua boutique và sàn diễn Paris, Milan. Hai thứ này đang ngày càng chồng lấn nhau nhưng ADN ban đầu vẫn khác biệt rõ ràng.

Tại sao collab Supreme x Louis Vuitton 2017 quan trọng? Đây là lần đầu tiên một house luxury lớn như Louis Vuitton chính thức bắt tay với một brand streetwear, không phải theo hướng "lấy cảm hứng" mà là đồng sáng tạo hoàn toàn. Nó xác nhận rằng streetwear đã trở thành lực lượng đủ mạnh để high fashion phải thừa nhận.

Virgil Abloh đã làm gì cho mối quan hệ giữa streetwear và high fashion? Virgil Abloh, qua Off-White và vị trí giám đốc sáng tạo menswear tại Louis Vuitton, là người chứng minh rằng một designer từ nền văn hóa streetwear có thể vận hành ở cấp độ high fashion mà không cần từ bỏ ngôn ngữ thiết kế của mình. Anh là cầu nối thật sự giữa hai thế giới.

Luxury streetwear có đáng mua không? Phụ thuộc vào mục đích của bạn. Nếu bạn thật sự yêu thích thiết kế và có ngân sách, một vài món đầu tư từ collab tốt có giá trị giữ giá và ý nghĩa văn hóa. Nhưng nếu chỉ chạy theo hype, bạn sẽ tốn tiền vào thứ sẽ lỗi thời nhanh hơn bạn nghĩ.

Kết: đường phố đã lên tới đỉnh cao

Câu chuyện streetwear xâm nhập high fashion không kết thúc ở Supreme x Louis Vuitton 2017 hay Virgil Abloh. Nó vẫn đang tiếp diễn, với nhiều collab mới, nhiều designer từ nền văn hóa đường phố tiếp tục bước vào các nhà mốt lớn.

Điều quan trọng với mình là: dù luxury streetwear có đi đến đâu, tinh thần thật sự của streetwear vẫn nằm ở cách bạn mặc, không phải ở nhãn hiệu bạn trả tiền cho. Nếu bạn muốn bắt đầu xây dựng phong cách của mình từ những nền tảng chắc chắn, bộ sưu tập áo streetwear của StreetWearing là điểm khởi đầu tốt, không cần hype, không cần logo to, chỉ cần chất và form.